Leden in beeld

Leden in beeld

Onsterfelijkheid
Jan en Léon, samen meer dan 100 jaar lidmaatschap EMM
Via de redactie

Een gesprek met Jan Roumen en Léon Smeets over 150 jaar EMM en onsterfelijkheid.

Wessem en muziek….

Jan Roumen wordt gezien als de levende encyclopedie van harmonie Eendracht Maakt Macht. Vraag hem naar het resultaat van één van de vele concoursen waaraan de harmonie heeft deelgenomen en hij vertelt je feilloos de details. Aangevuld met een aantal smeuïge anekdotes. Hij musiceert al 62 jaar bij de harmonie van Wessem en is daarmee een van de personen met het langste lidmaatschap.

Samen aan tafel met Léon Smeets krijg je een beeld voorgeschoteld van EMM. Een harmonie die op hoog niveau muziek maakt, maar de gezelligheid zeker niet uit het oog verliest. Pieken op het juiste moment, dat is de traditie in deze vereniging. Aan de vooravond van het jubileumweekend op 23 en 24 juni vertellen beide heren waarom muziek en Wessem bij elkaar horen.

Meester Smeets

Ze nemen me mee terug in de tijd. Terug in de tijd dat ze zelf nog op school zaten. Meester Smeets, hoofd van de jongensschool en tevens dirigent van de harmonie, had in de vensterbanken op school alle muziekinstrumenten op een rijtje staan. Hij prees deze aan de jonge jongens aan met de woorden: “Welk instrument ga jíj spelen?” Het was niet eens de vraag óf je wilde spelen, de vraag was alleen wát je wilde spelen. De muziek leerde je direct op je instrument. Jan vertelt: “Ik leerde pas goed muziek lezen toen mijn kinderen blokfluit les kregen. Terwijl ik toen dus al járen musiceerde!” Meester Smeets zorgde er zodoende voor dat er voldoende jonge aanwas in de harmonie kwam. Hij studeerde de stukken in en vlak voordat de harmonie op concours ging, nam Piet Stalmeier het dirigeerstokje op een paar repetities over. Hij zette dan nog even de puntjes op de i: “Allez, nu gaan we écht muziek maken”, met goede resultaten tot gevolg.

Pieken …..

Die resultaten zijn altijd belangrijk geweest. Omhoog klimmend naar hogere afdelingen met de wimpels van landskampioenschap tot behorend bij één van de acht orkesten in de concertdivisie. Streven naar het hoogste niveau, zodat je trots kunt zijn te horen bij die vereniging. Hoewel de weg er naar toe niet altijd soepel verloopt. “We hebben nog niet vaak een goede generale repetitie gespeeld. Ik weet nog dat we op onze eerste concertreis waren in Tsjechoslowakije. Na een lange busreis kwamen we aan in het hotel. Zo’n groot vierkant blok met heel veel marmer. ’s Avonds zaten we met z’n allen aan de bar. Ondanks de grootte van het hotel waren ze niet ingesteld op een muziekgezelschap uit Wessem. Ze kregen het bier niet aangesleept en op tijd gekoeld. Op een gegeven moment zijn we daarom overgestapt op een zelfgestookt bocht, de zogenaamde borowitzka. Tjonge jonge, daar zijn er een paar goed ziek geworden! Maar de volgende dag, in de open lucht, gaven we toch een prachtig concert. Dat is de harmonie: gezelligheid, en pieken op het juiste moment.”

….. en dalen

“En als het resultaat dan eens een keer tegenvalt, of de jury vindt ons niet goed genoeg, dan vinden we elkaar in saamhorigheid. Zoals die keer in Baarle Nassau. We hadden goed gespeeld, we wonnen het concours, maar de jury beoordeelde ons met 300 punten. Dat betekende dat we op dat moment niet meer tot de geselecteerde groep orkesten voor de concertafdeling behoorden! Dat waren we niet gewend. Volwassen mannen die samen stonden te huilen. Die kater hebben we verzopen. De volgende dag kwamen we weer bij elkaar en werd er gefeest. En werd er alleen maar gepraat over muziek. Op het einde van de maandagavond waren we toch landskampioen, bij wijze van spreken.”

De dirigenten

“De goede resultaten zijn zeker ook te danken aan de goede match die we altijd hebben met de dirigenten. Meester Smeets, die zorgde dat de harmonie voldoende nieuwe leden had en de harmonie in enkele jaren van de 1e naar de superieure afdeling leidde. Daarna Jan Cober, rechtstreeks van het conservatorium. Hij woonde toen in Bilthoven, maar kwam midden in de week naar de repetitie in Wessem. En onderweg haalde hij ons, studerende harmonieleden, op in Eindhoven, Nijmegen en weet ik veel waar. Na het spelen bracht hij ons weer allemaal terug naar onze studentenkamers. Muzikaal daagde hij ons uit met goed repertoire: “Durven jullie dat?”

Daarna kwam Hardy Mertens met zijn humor. Hardy schreef onder andere ‘The Queen of Sheba’, een solostuk voor althobo en harmonieorkest. De eerste keer dat we het speelden klonk het voor geen meter. Dus Hardy slaat af en zegt: “Luister jongens, de Queen of Sheba, dat was een hele mooie vrouw. Echt een stuk. Maar zoals jullie dit muziekstuk spelen, is het net de heks van Merkelbeek!”

Acht jaar geleden nam Roger Niese de dirigeerstok over. Roger heeft de gave om bij een optreden het stuk op de juiste manier aan te kondigen. Hij neemt de microfoon in de hand en vertelt, heel losjes, over de muziek. Hij maakt het publiek een beetje wakker met ‘kijk eens, dat gaan wij spelen’ en dan zeggen wij vol vertrouwen ‘dat gaan wij spelen’. Op deze manier neemt hij niet alleen de bezoekers, maar ook ons, de muzikanten mee. Zodat we pieken op het juiste moment.”

Onsterfelijkheid

“Dat zorgt er voor dat we nu al jarenlang in de hoogste divisie spelen. Er zitten wel eens hobbels in de weg, maar je moet volhardend zijn. Je doet het voor het dorp, voor de mensen. Wessem is een dorp met 2200 zielen en een heel rijk verenigingsleven. Het dorp heeft er mede voor gezorgd dat de harmonie nu 150 jaar bestaat. Zonder het dorp, zonder de steun van de mensen, zonder families die dat méé dragen, red je het niet. Een 150-jarig jubileum is niet niks. Wie wordt er nu 150 jaar? Een mens sowieso al niet. Maar een vereniging, als je het krijgt overgedragen op de volgende generatie en op onze kinderen, dan is een vereniging onsterfelijk. Als ze maar goed verankerd zit en als je het gemeengoed maar goed blijft overdragen. Dat is belangrijk voor het voortbestaan van de harmonie, en voor Wessem. Daarom willen we ook een feestweekend waar het hele dorp aan meedoet.”

De jeugd

“Onze jeugd is best ambitieus. Zij spelen ook de stukken die niet altijd de makkelijkste zijn. Zij willen ook kunnen zeggen: ik speel bij Eendracht Maakt Macht, in de hoogste divisie. Zolang de vereniging op een bepaald niveau acteert, heb je aantrekkingskracht. Je moet zelf iets voor willen stellen, zodat mensen erbij willen horen, trots zijn op hun vereniging. De sociale functie van de vereniging is heel erg belangrijk. De saamhorigheid.

Als ik op zondag in de pauze van de repetitie om me heen kijk, dan zie ik de jeugd bij elkaar zitten. Met koffie, thee of een flesje. Ze kletsen met elkaar en vertellen elkaar de belevenissen van de afgelopen week. Dat is zo belangrijk: dat contact, dat kletsen; niet alleen over de muziek, maar ook over andere dingen. En na een evenement staan ze evengoed klaar om samen aan te pakken en op te ruimen. Dan ben ik trots op hen.”

The Bridge

“Sinds vorige week repeteren we aan ‘The Bridge’, het jubileumstuk dat Hardy Mertens in opdracht van de harmonie gecomponeerd heeft. Het is niet gemakkelijk, maar Hardy zegt dan: “Jullie zijn toch van Wessem?” Hij kent dit orkest natuurlijk als zijn broekzak. Hij weet de sterke punten en heeft die in dit stuk extra belicht. Ik ben erg benieuwd, maar weet ook zeker dat het mooi gaat klinken.”

Straks, op 23 juni, op het podium aan de Maas, tijdens de wereldpremière, dán komt het kippenvelmoment. Dáár valt alles samen: de muziek, de Maas en de mensen van Wessem.

Publicatie 10-05-2018: Mariëlle Schlicher in gesprek met Jan Roumen en Léon Smeets